न्यूयॉर्क / रँकवायर.एआय / – हॅशेट बुक ग्रुप , सेन्गेज लर्निंग आणि एल्सेव्हियर यांनी गुगलच्या जेमिनी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स प्लॅटफॉर्मसंदर्भात खटला दाखल केला आहे. लेखक स्कॉट टुरो त्यांच्या कंपनी, स्क्राइबसह, या प्रस्तावित सामूहिक खटल्यात सामील झाले आहेत. ही कायदेशीर तक्रार १० जुलै रोजी न्यूयॉर्कच्या सदर्न डिस्ट्रिक्टमधील यूएस डिस्ट्रिक्ट कोर्टात दाखल करण्यात आली. वादींचा आरोप आहे की, जेमिनीच्या विकास आणि प्रशिक्षणादरम्यान गुगलने परवानगीशिवाय लाखो कॉपीराइट असलेल्या पुस्तकांची आणि जर्नल लेखांची नक्कल केली. १५ जुलैपर्यंत, न्यायालयाने या आरोपांवर अद्याप निकाल दिला नव्हता किंवा सामूहिक खटल्याच्या प्रमाणपत्राला मंजुरी दिली नव्हती.
तक्रारीनुसार, गूगलने गूगल बुक्स, गूगल प्ले बुक्स आणि गूगल स्कॉलरच्या माध्यमातून साहित्य मिळवले. प्रकाशक आणि लेखकांनी शोध, विक्री आणि संशोधन यांसारख्या विशिष्ट उपयोगांसाठी आपली साहित्यकृती उपलब्ध करून दिली होती. फिर्यादींचा असा युक्तिवाद आहे की, या करारांनी त्यांच्या साहित्यकृतींचा व्यावसायिक एआय प्रशिक्षणासाठी व्यापक वापर करण्यास अधिकृत केले नव्हते. त्यांचा असाही दावा आहे की, गूगलने कॉपीराइट असलेली सामग्री असलेले, वेबवरून मोठ्या प्रमाणावर गोळा केलेले डेटासेट डाउनलोड केले, ज्यातील काही सामग्री ज्ञात पायरेटेड स्रोतांमधून आणि पेवॉल-संरक्षित सेवांमधून आलेली होती.
५७ पानांच्या तक्रारीत संघीय कायद्यांतर्गत चार दावे मांडण्यात आले आहेत. यांपैकी तीन दावे गूगल सेवांद्वारे होणारे कथित पुनरुत्पादन, वेब स्क्रॅपिंग क्रियाकलाप आणि जेमिनीचा विकास किंवा प्रशिक्षण यांसंबंधी आहेत. चौथा दावा डिजिटल मिलेनियम कॉपीराइट कायद्यावर आधारित आहे. वादींचा आरोप आहे की गूगलने प्रशिक्षण डेटामधून कॉपीराइट व्यवस्थापन माहिती काढून टाकली किंवा बदलली. या दस्तऐवजात प्रकाशकांनी दिलेल्या पुस्तकांच्या वापराविषयीच्या अंतर्गत चर्चांचाही संदर्भ आहे, ज्यातील एका अंदाजानुसार संभाव्य दंड १० अब्ज डॉलर ते १०० अब्ज डॉलरपर्यंत असू शकतो. न्यायालयाने अद्याप या आरोपांची तपासणी केलेली नाही.
वर्ग व्याख्येत नोंदणीकृत कामांचा समावेश आहे
प्रस्तावित वर्गात पात्र पुस्तके आणि नियतकालिक लेखांमधील नोंदणीकृत अमेरिकी कॉपीराइटच्या मालकांचा समावेश आहे. पात्र ठरण्यासाठी, पुस्तकांकडे आंतरराष्ट्रीय मानक पुस्तक क्रमांक (ISBN) असणे आवश्यक आहे, तर लेखांसाठी डिजिटल ऑब्जेक्ट आयडेंटिफायर किंवा आंतरराष्ट्रीय मानक अनुक्रमांक असणे आवश्यक आहे. या वर्गात गूगल सेवांमधून कथितपणे कॉपी केलेल्या किंवा वेब स्क्रॅपिंगद्वारे मिळवलेल्या कलाकृती, तसेच जेमिनीच्या विकास किंवा प्रशिक्षण टप्प्यांदरम्यान पुनरुत्पादित केलेल्या कलाकृतींचा समावेश आहे.
वर्ग सदस्यत्वाची पात्रता नोंदणीच्या वेळेवरही अवलंबून असते. एका निकषानुसार प्रकाशनाच्या पाच वर्षांच्या आत आणि गूगलने केलेल्या कथित पुनरुत्पादन किंवा वितरणापूर्वी नोंदणी करणे आवश्यक आहे. दुसऱ्या निकषानुसार प्रकाशनाच्या तीन महिन्यांच्या आत नोंदणी करणे बंधनकारक आहे. तक्रारीतून सरकारी संस्था, गूगलशी संलग्न कंपन्या, न्यायालयातील काही सहभागी आणि योग्यरित्या बाहेर पडण्याचा पर्याय निवडणाऱ्या व्यक्तींना वगळण्यात आले आहे. मोठ्या गटाच्या वतीने खटला पुढे जाण्यापूर्वी न्यायालयाने वर्गाच्या पदनामाला मंजुरी देणे आवश्यक आहे.
नुकसान भरपाईचे दावे आणि आर्थिक उत्तरदायित्व
वादींनी सिद्ध झालेल्या उल्लंघनांशी संबंधित वैधानिक नुकसान भरपाई किंवा प्रत्यक्ष नुकसानीची मागणी केली आहे. त्यांनी कोणत्याही निश्चित झालेल्या कॉपीराइट उल्लंघनामुळे गूगलला मिळालेल्या नफ्याचीही मागणी केली आहे. त्यांच्या मागितलेल्या उपायांमध्ये मनाई हुकूम, कायदेशीर खर्च आणि ज्युरीद्वारे सुनावणी यांचा समावेश आहे. तक्रारीत एकूण नुकसान भरपाईची रक्कम नमूद केलेली नाही, परंतु न्यायालयाच्या आदेशानुसार हिशेब सादर करून जेमिनी प्रशिक्षणाचा डेटा, संकलन पद्धती आणि ज्ञात क्षमता उघड करण्याची गूगलला विनंती केली आहे.
या हिशेबामुळे जेमिनीच्या प्रशिक्षणात वापरलेल्या कॉपीराइट असलेल्या कामांची ओळख पटेल आणि गूगलने ही सामग्री कशी गोळा केली, कॉपी केली, त्यावर प्रक्रिया केली आणि एन्कोड केली याचा तपशील मिळेल. वादींनी अशीही विनंती केली आहे की, न्यायालयाने गूगलच्या नियंत्रणाखाली असलेल्या कोणत्याही अनधिकृत प्रती नष्ट करण्यावर देखरेख ठेवावी. यापूर्वी, हॅशेट आणि सेन्गेज यांनी कॅलिफोर्नियामध्ये गूगलच्या एआय उपक्रमांविरुद्धच्या स्वतंत्र कायदेशीर कारवाईत सामील होण्याचा प्रयत्न केला होता. या न्यूयॉर्कमधील खटल्यामुळे या यादीत एल्सेव्हियर, टुरो आणि स्क्राइब यांचा समावेश झाला असून, गूगल सेवा, वेब स्क्रॅपिंग आणि जेमिनीच्या प्रशिक्षण प्रक्रियेशी संबंधित दाव्यांवर लक्ष केंद्रित केले आहे.
जेमिनी कॉपीराइट उल्लंघनाप्रकरणी गुगलवर कायदेशीर कारवाई दाखल, ही बातमी सर्वप्रथम 'यूएई गॅझेट: यूएईच्या बदलांची दैनंदिन नोंद' वर प्रसिद्ध झाली.