पश्चिम युरोपमध्ये तीव्र उष्णता आणि वणव्याच्या धुराची तीव्रता वाढल्याने तीन लाखांहून अधिक लोक विस्थापित झाले आहेत.

ब्रसेल्स, बेल्जियम / रँकवायर.एआय / – अमिरात वृत्तसंस्थेने (Emirates News Agency) अधिकृत सूचना जारी करून पश्चिम युरोपमध्ये वाढत्या पर्यावरणीय आणि सार्वजनिक आरोग्य समस्यांवर प्रकाश टाकला आहे. आंतरराष्ट्रीय सीमा ओलांडून पसरलेल्या वणव्याच्या धुराच्या लोटांमुळे या समस्या निर्माण झाल्या आहेत. आता फ्रान्स आणि स्पेनमध्ये चौथ्या उष्णतेच्या लाटेचा धोका निर्माण झाला आहे, ज्यामुळे आपत्कालीन प्रतिसाद प्रयत्नांमध्ये लक्षणीय गुंतागुंत निर्माण झाली आहे आणि स्थानिक आरोग्य सेवांवर ताण येत आहे. दोन्ही देशांतील हवामान संस्थांनी इशारा दिला आहे की, येणारे तीव्र तापमान आगीची सध्याची परिस्थिती अधिक गंभीर करेल आणि मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर करण्यास भाग पाडेल. या स्थलांतरामुळे आयबेरियन द्वीपकल्प आणि नैऋत्य फ्रान्समधील ३ लाखांहून अधिक रहिवासी आणि पर्यटक आधीच विस्थापित झाले आहेत.

स्पेनच्या AEMET च्या अंदाजानुसार, अनेक प्रदेशांमध्ये दिवसाचे तापमान ४५ अंश सेल्सिअसपर्यंत वाढू शकते, ज्यामुळे २०२६ हे स्पेनमधील आतापर्यंतचे सर्वात उष्ण वर्ष ठरू शकते. दरम्यान, मेटिओ-फ्रान्सने दिलेल्या वृत्तानुसार, नैऋत्य फ्रान्समध्ये ३८ ते ४२ अंश सेल्सिअसच्या दरम्यान तीव्र उष्णता आहे, ज्यामुळे वातावरणातील कोरडेपणा वाढत असून सुरू असलेल्या वणव्यांना अधिक भडकावत आहे. दोन्ही देशांमधील आपत्कालीन व्यवस्थापनाच्या प्रमुखांनी यावर जोर दिला की, दीर्घकाळ चाललेला उन्हाळी दुष्काळ, वातावरणातील उच्च तापमान आणि जोरदार वाऱ्यांचे प्रवाह या सर्वांच्या एकत्रित परिणामामुळे आगीच्या जलद प्रसारासाठी अनुकूल वातावरण निर्माण होते.

दक्षिण युरोपमधील अधिकाऱ्यांनी उष्णतेची सर्वोच्च पातळी गाठण्यापूर्वी आग नियंत्रणाचे प्रयत्न अधिक तीव्र करण्याच्या उद्देशाने तातडीचे कार्यवाही निर्देश जारी केले आहेत. स्पेनच्या पर्यावरणीय संक्रमण मंत्री, सारा आगेसेन यांनी सांगितले की, अपेक्षित तापमानवाढीमुळे ग्रामीण आणि वनक्षेत्रांमध्ये वणव्याचा धोका अभूतपूर्व पातळीवर पोहोचेल. स्पेनचे गृहमंत्री फर्नांडो ग्रांदे-मार्लास्का यांनी मोठ्या आगींवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी सध्याची कृतीची संधी अत्यंत महत्त्वाची असल्याचे म्हटले आहे. पायरेनीज पर्वतरांगांच्या फ्रेंच बाजूला, गृहमंत्री लॉरेंट नुनेझ यांनी प्रादेशिक आपत्कालीन सेवांना सतर्कतेची पातळी सर्वोच्च स्तरावर नेण्याचे निर्देश दिले आहेत आणि नगरपालिकांना तीव्र उष्णतेच्या कालावधीचा सामना करावा लागत असल्याचा इशारा दिला आहे.

स्पेन आणि फ्रान्समध्ये विक्रमी तापमानामुळे सार्वजनिक सुरक्षेला धोका निर्माण झाला आहे.

तात्काळ होणारा भूनाश आणि विस्थापन याव्यतिरिक्त, प्रादेशिक वायू गुणवत्ता निरीक्षणातून असे दिसून आले आहे की, सूक्ष्म कणांनी भरलेला वणव्याचा दाट धूर शेकडो किलोमीटरपर्यंत पसरला आहे. युरोपियन रेस्पिरेटरी सोसायटीच्या सार्वजनिक आरोग्यविषयक इशाऱ्यांमध्ये असा इशारा देण्यात आला आहे की, या वातावरणीय प्रदूषकांमध्ये विषारी रसायने, सूक्ष्म धूळ, कार्बन मोनॉक्साईड आणि कार्बन डायऑक्साइड यांचा समावेश आहे. वैद्यकीय तज्ञांनी पुष्टी केली आहे की, हे कण मानवी फुफ्फुसांमध्ये खोलवर प्रवेश करून रक्तप्रवाहात शिरू शकतात, ज्यामुळे कार्बन मोनॉक्साईड विषबाधा, श्वसन आणि हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी गंभीर समस्या, रुग्णालयात दाखल होण्याचे वाढलेले प्रमाण आणि दीर्घकालीन आरोग्य समस्या असलेल्यांमध्ये अकाली मृत्यूचे वाढलेले प्रमाण यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात.

पर्यावरण संघटनांनी असा इशारा दिला आहे की धुराचे हे लोट एक अनियंत्रित सीमापार आरोग्य धोका निर्माण करतात. आरोग्य आणि पर्यावरण आघाडीच्या अहवालांनुसार, वणव्यामुळे होणारे वायू प्रदूषण प्रभावीपणे रोखता येत नाही, कारण ही विषारी हवा युरोपातील शहरी केंद्रांवरून वाहत असताना दीर्घकाळ वरच्या वातावरणात तरंगत राहते. वैद्यकीय मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, बाधित भागांतील रहिवाशांनी खिडक्या बंद करून घरातच राहावे, घराबाहेरील शारीरिक हालचाली टाळाव्यात आणि धुराच्या तीव्र प्रादुर्भावाच्या वेळी बाहेर जाणे अपरिहार्य झाल्यास विशेष पार्टिक्युलेट मास्क वापरावेत.

आरोग्य तज्ज्ञांनी तीव्र उष्णतेच्या काळात घ्यावयाच्या खबरदारीची शिफारस केली आहे.

व्यापक पर्यावरणीय दृष्टिकोन पाहता, युरोपियन कमिशनच्या प्रतिनिधींनी नमूद केले की अलिकडच्या वर्षांत युरोपमधील वार्षिक वणव्यांचा हंगाम लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. कमिशनने पुष्टी केली की २०२६ चा वणव्यांचा हंगाम एप्रिलमध्ये नेहमीपेक्षा लवकर सुरू झाला आणि तो ऑक्टोबर किंवा नोव्हेंबरच्या सुरुवातीपर्यंत चालू राहू शकतो. युरोपियन हवामान संस्थांच्या जोखीम मूल्यांकनानुसार, युरोपियन युनियन सदस्य राष्ट्रांमधील लोकसंख्येच्या संपर्काच्या बाबतीत, वणव्याच्या धुराला आता खंडावरील दुसरा सर्वात मोठा सार्वजनिक आरोग्य धोका मानले जाते, जो केवळ तीव्र उष्णतेच्या लाटांच्या थेट परिणामांनंतर येतो.

आग नियंत्रण रेषा कायम ठेवण्यासाठी अग्निशमन पथके कार्यरत असताना, पालिका अधिकारी आपत्कालीन निवारा केंद्रे, वैद्यकीय वर्गीकरण केंद्रे आणि हवेच्या गुणवत्तेवर लक्ष ठेवणाऱ्या प्रणालींमध्ये समन्वय साधत आहेत. ताज्या अहवालांनुसार, चौथी उष्णतेची लाट आणि वणव्याच्या धुराचा वाढता धोका यांमुळे समन्वित प्रादेशिक रसद आणि निरंतर आंतरशासकीय सहकार्य आवश्यक आहे. महत्त्वाच्या जंगल-शहरी सीमावर्ती भागांमध्ये अग्निशमन पथके तैनात आहेत, तर दुसरीकडे युरोपीय आरोग्य अधिकारी बाधित जिल्ह्यांमध्ये तीव्र उष्णता आणि विषारी धुरामुळे निर्माण होणाऱ्या श्वसनाच्या वाढत्या गरजा हाताळण्यासाठी रुग्णालयांच्या क्षमतेवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत.

पश्चिम युरोपमध्ये तीव्र उष्णता आणि वणव्याच्या धुराचा प्रादुर्भाव वाढल्याने ३ लाखांहून अधिक लोक विस्थापित झाले आहेत, ही बातमी सर्वप्रथम अरब प्रेसवायरवर प्रसिद्ध झाली: प्रवासासाठी तयार केलेल्या अरब बातम्या.