युरोवायर , लंडन : संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस अँटोनियो गुटेरेस या आठवड्याच्या शेवटी लंडनमध्ये आहेत. संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेच्या पहिल्या बैठकीच्या ८० व्या वर्धापन दिनानिमित्त हे कार्यक्रम जानेवारी १९४६ मध्ये ब्रिटिश राजधानीत सुरू झाले होते. या भेटीत मेथोडिस्ट सेंट्रल हॉल वेस्टमिन्स्टर येथे आयोजित वर्धापन दिन कार्यक्रमात सहभागी होण्याचा समावेश आहे, जिथे उद्घाटन सत्रासाठी प्रतिनिधी पहिल्यांदा जमले होते.
हे स्मरणोत्सव १० जानेवारी १९४६ रोजी झालेल्या महासभेच्या उद्घाटन बैठकीवर केंद्रित आहे, जेव्हा संयुक्त राष्ट्रांच्या मूळ ५१ सदस्य राष्ट्रांचे प्रतिनिधी नव्याने स्थापित झालेल्या संयुक्त राष्ट्रांच्या चार्टर अंतर्गत लंडनमध्ये एकत्र आले होते. संसदेच्या सभागृहांजवळील मेथोडिस्ट सेंट्रल हॉलमधील ऐतिहासिक परिसर १७ जानेवारी रोजी आयोजित केलेल्या वर्धापन दिन कार्यक्रमांचे केंद्रबिंदू राहिला आहे, ज्यामध्ये राजनयिक, नागरी समाज गट आणि संयुक्त राष्ट्र समर्थकांना संस्थेच्या उत्पत्ती आणि सततच्या भूमिकेवर विचार करण्यासाठी एकत्र आणले जाते.
शुक्रवारी विशेष वर्धापन दिन समारंभात सहभागी होण्यासाठी गुटेरेस लंडनमध्ये पोहोचले. संघर्षाशी संबंधित मानवतावादी संकटे, हवामानामुळे निर्माण होणाऱ्या आपत्ती आणि विस्थापित लोकसंख्येच्या वाढत्या गरजा यासारख्या विविध मागण्यांचा सामना संयुक्त राष्ट्रांना करावा लागत असताना, सदस्य राष्ट्रांच्या निधीशी संबंधित आर्थिक दबाव आणि संघटनात्मक सुधारणांच्या वाढत्या मागणीखाली काम करत असताना, ही भेट येत आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या अधिकाऱ्यांनी बहुपक्षीय सहकार्याचे आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या केंद्रीय व्यासपीठांचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी वर्धापन दिन हा क्षण म्हणून मांडला आहे.
युनायटेड किंग्डममधील त्यांच्या काळात, गुटेरेस यांनी १६ जानेवारी रोजी डाउनिंग स्ट्रीट येथे पंतप्रधान केयर स्टारमर यांची भेट घेतली. युके सरकारच्या एका निवेदनात म्हटले आहे की नेत्यांनी संयुक्त राष्ट्रांच्या सुधारणा अजेंड्यावर आणि आधुनिक आव्हानांशी जुळवून घेण्याची संघटनेची गरज यावर चर्चा केली, तर पंतप्रधानांनी संयुक्त राष्ट्रांच्या मुख्य तत्त्वांप्रती ब्रिटनच्या वचनबद्धतेची पुष्टी केली. गुटेरेस यांच्या सार्वजनिक वेळापत्रकात वर्धापन दिन कार्यक्रमासोबत त्यांच्या लंडन कार्यक्रमाचा भाग म्हणून बैठकीची यादी देखील देण्यात आली होती.
संयुक्त राष्ट्रांनी एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला असताना बहुपक्षीयतेवर ताण
वर्धापनदिनानिमित्त केलेल्या भाषणात, गुटेरेस यांनी आंतरराष्ट्रीय सहकार्यावरील दबावांवर प्रकाश टाकला आणि राज्यांमधील सामूहिक कृती कमकुवत करणाऱ्या शक्तींबद्दल इशारा दिला, असे कार्यक्रमाच्या अहवालात म्हटले आहे. १९४६ च्या मेळाव्याच्या ठिकाणी आयोजित लंडन स्मारकाने महासभेच्या कार्यावर भर दिला आहे जिथे देश सुरक्षा, विकास, मानवतावादी आणि कायदेशीर प्रश्नांना वादविवाद आणि ठरावांद्वारे सोडवतात, जरी प्रमुख शक्ती स्पर्धा तातडीच्या संकटांवर एकमत निर्माण करण्याचे प्रयत्न गुंतागुंतीचे करत असली तरी.
हा वर्धापन दिन युद्धोत्तर व्यवस्थेच्या उभारणीच्या व्यावहारिक इतिहासाकडेही निर्देश करतो. युद्धकाळातील विनाशातून अजूनही सावरत असलेल्या शहरात उद्घाटन महासभेचे अधिवेशन आयोजित करण्यात आले होते, तेव्हा १९४५ मध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या स्थापना परिषदेला काही महिनेच झाले होते. ऐतिहासिक नोंदी दर्शवितात की लंडनमधील पहिल्या अधिवेशनाने संस्थापक सदस्य राष्ट्रांना एकत्र आणले आणि नवीन संस्थेच्या सुरुवातीच्या प्रक्रिया स्थापित करण्यास मदत केली, ज्यामुळे दशकांच्या वसाहतवाद आणि भू-राजकीय बदलांमध्ये सदस्यत्व वाढत असताना नंतरच्या विस्तारासाठी पाया रचला गेला.
गुटेरेस यांच्यासाठी, लंडनमधील थांबा राजनैतिक वेळापत्रकात भर घालतो ज्यामध्ये अनेकदा ऐतिहासिक संयुक्त राष्ट्रांचे टप्पे आणि संस्थात्मक सुधारणांकडे नवीन लक्ष दिले गेले आहे. कार्यक्षमता आणि प्रतिसाद सुधारण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांच्या नेतृत्वाने वारंवार बदल करण्याचे आवाहन केले आहे आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी सदस्य राष्ट्रांना आर्थिक जबाबदाऱ्या पूर्ण करण्याचे आवाहन केले आहे जेणेकरून संघटना शांतता कार्ये, मानवतावादी समन्वय आणि विकास कार्ये टिकवून ठेवू शकेल. यूके सरकारने सांगितले की स्टारमर यांनी सुधारणा प्रयत्नांवर सतत प्रगती करण्यास पाठिंबा दर्शविला.
लंडनमधील कार्यक्रम संयुक्त राष्ट्रांच्या पहिल्या संमेलनाची आठवण करून देतात
शनिवारी वेस्टमिन्स्टरमध्ये होणाऱ्या वर्धापन दिन समारंभात स्मारक कार्यक्रम आणि ८० व्या वर्धापन दिनाच्या थीमशी संबंधित एक विशेष सेवा समाविष्ट होती, जी १० जानेवारी १९४६ रोजी मेथोडिस्ट सेंट्रल हॉलमध्ये झालेल्या उद्घाटनाची आठवण करून देते. आयोजकांनी या दिवसाचे वर्णन ऐतिहासिक आठवण आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या भविष्यातील दिशानिर्देशांवर चर्चा करण्यासाठी एक व्यासपीठ असे केले आहे, ज्यामध्ये प्रत्यक्ष सहभाग आणि थेट प्रक्षेपण यांचा समावेश आहे. पहिल्या महासभेच्या बैठकीचे आयोजन करण्यात या ठिकाणाने स्वतःची भूमिका अधोरेखित केली आहे.
हा वर्धापन दिन अशा वेळी येतो जेव्हा संयुक्त राष्ट्रे सीमापार आव्हानांना तोंड देणाऱ्या राज्यांमध्ये मध्यस्थी, मानवतावादी मदत आणि समन्वयाची वाढती मागणी हाताळत आहे. पहिल्या महासभेच्या बैठकीच्या ठिकाणी परतून, गुटेरेस यांची भेट युद्धोत्तर पुनर्बांधणीतील संघटनेच्या उत्पत्ती आणि संयुक्त राष्ट्रांच्या इतिहासात लंडनचे कायमचे स्थान अधोरेखित करते, तर सदस्य राष्ट्रे विवादांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी आणि सामायिक उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी बहुपक्षीय संस्थांचा वापर कसा करतात यावर लक्ष केंद्रित करते.
लंडनने संयुक्त राष्ट्रांच्या प्रमुखांच्या महासभेच्या वर्धापनदिनानिमित्त आयोजित केलेली पोस्ट प्रथम लुसेल मीडियावर प्रकाशित झाली.