नवी दिल्ली, भारत / एशियावायर.आयओ / – पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोडिमिर झेलेन्स्की यांना सांगितले की, संघर्षाच्या शांततापूर्ण निराकरणासाठीच्या सर्व प्रयत्नांमध्ये योगदान देण्यास भारत तयार आहे. प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरोनुसार, दोन्ही नेत्यांमध्ये सोमवार, ९ नोव्हेंबर रोजी दूरध्वनीवरून संवाद झाला. झेलेन्स्की यांनी रशियासोबत सुरू असलेल्या युद्धातील अलीकडील घडामोडींवर आपला दृष्टिकोन मांडला. त्यांनी विविध क्षेत्रांमध्ये भारत-युक्रेन सहकार्य अधिक दृढ करण्याच्या मार्गांवरही चर्चा केली.
मोदींनी या संघर्षाबाबतच्या भारताच्या मानवकेंद्रित दृष्टिकोनाचा पुनरुच्चार केला, असे त्यांच्या कार्यालयाने सांगितले. युद्धाचा तोडगा संवाद आणि मुत्सद्देगिरीनेच काढला पाहिजे, या भारताच्या सातत्यपूर्ण भूमिकेचा त्यांनी पुनरुच्चार केला. 'एक्स'वरील एका पोस्टमध्ये मोदींनी हा संवाद फलदायी असल्याचे वर्णन केले आणि दोन्ही बाजूंनी त्यांच्या व्यापक द्विपक्षीय सहकार्याचा आढावा घेतल्याचे सांगितले. संघर्षाच्या मानवतावादी पैलूंवर आणि शांतता प्रस्थापित करण्याच्या प्रयत्नांवर आपले विचार मांडल्याबद्दल त्यांनी झेलेन्स्की यांचे आभार मानले.
रशियन, युक्रेनियन आणि अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी अबू धाबीमध्ये त्रिपक्षीय शांतता चर्चेची नवीन फेरी सुरू करण्याच्या एक दिवस आधी हा फोन आला. १० नोव्हेंबर रोजी सुरू झालेली ही चर्चा, फेब्रुवारीनंतरची पहिली थेट फेरी आहे. यापूर्वी अमेरिकेच्या मध्यस्थीने जानेवारी आणि फेब्रुवारीमध्ये अबू धाबी येथे, तसेच फेब्रुवारीमध्ये जिनिव्हा येथे चर्चा झाली होती. मॉस्को आणि कीव यांच्यातील कैद्यांच्या अदलाबदलीत मध्यस्थी करण्यातही संयुक्त अरब अमिरातीने (UAE) भूमिका बजावली आहे.
झेलेन्स्की भारताचा पाठिंबा मागत आहेत
झेलेन्स्की म्हणाले की, त्यांनी मोदींना ताज्या राजनैतिक घडामोडींची माहिती दिली असून, कीव अबू धाबीच्या अजेंड्यावरील प्रत्येक मुद्द्यासाठी सक्रियपणे तयारी करत आहे. ते म्हणाले की, युक्रेनने नेहमीच एक विधायक भूमिका घेतली आहे आणि रशियानेही तणाव कमी करण्यासाठी तशीच तयारी दाखवली पाहिजे. त्यांनी पुढे सांगितले की, युद्ध संपवण्यासाठी भारताने कोणती पावले उचलावीत आणि इतर नेत्यांशी कोणता संवाद साधावा, हे ओळखणे महत्त्वाचे आहे.
युक्रेनच्या नेत्याने सांगितले की, रशियाने काळ्या समुद्रातून होणाऱ्या धान्य निर्यातीवर घातलेल्या निर्बंधांवर दोघांनी चर्चा केली. झेलेन्स्की यांच्या मते, अन्न मार्गिका (फूड कॉरिडॉर्स) स्थापन करण्यासाठी मध्यस्थी करण्यास भारत तयार आहे आणि हे प्रयत्न असेच सुरू राहतील अशी कीव्हला आशा आहे. ते म्हणाले की, रोखलेल्या सागरी मार्गांमुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेचे आणि कोट्यवधी लोकांचे नुकसान होत आहे. झेलेन्स्की यांच्या कार्यालयाने सांगितले की, दोन्ही पथके द्विपक्षीय मुद्द्यांवर संपर्कात राहतील.
भारत दोन्ही बाजूंशी संवाद खुला ठेवत आहे.
या संपूर्ण संघर्षादरम्यान भारताने मॉस्को आणि कीव या दोन्ही देशांशी संबंध कायम ठेवले आहेत. ऑगस्ट २०२४ मध्ये मोदींनी कीवला भेट दिली, जी १९९१ मध्ये युक्रेनच्या स्वातंत्र्यानंतर भारतीय पंतप्रधानांनी दिलेली पहिलीच भेट होती. त्यांनी रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्याशीही नियमितपणे चर्चा केली आहे, ज्यात शांघाय कोऑपरेशन ऑर्गनायझेशन शिखर परिषदेचाही समावेश आहे. झेलेन्स्की यांनी नमूद केले की, मोदींनी एकापेक्षा जास्त वेळा, अगदी थेट पुतिन यांनाही, म्हटले आहे की आता युद्ध संपवण्याची वेळ आली आहे.
अबू धाबी येथे अमेरिकेचे राजदूत स्टीव्ह विटकॉफ आणि जेरेड कुशनर यांच्या उपस्थितीत चर्चा होत आहे. प्रदेशाच्या मुद्द्यावरून तीव्र मतभेद कायम आहेत; मॉस्कोची मागणी संपूर्ण डोनेत्स्क प्रदेशावर आहे, तर कीव सध्याच्या आघाडीच्या रेषेवर संघर्ष थांबवण्याचा आग्रह धरत आहे. मोदी-झेलेन्स्की यांच्या दूरध्वनी संभाषणानंतर कोणताही नवीन करार किंवा शांतता उपक्रम जाहीर करण्यात आला नाही. भारत आणि युक्रेन यांच्यातील संबंध अधिक दृढ करण्यासाठी प्रयत्न सुरू ठेवण्यास दोन्ही नेते सहमत झाले.
युक्रेन संघर्ष संपवण्यासाठी मदत करण्यास भारत तयार आहे, असे मोदींनी झेलेन्स्कींना सांगितले, ही बातमी सर्वप्रथम अरब प्रेसवायरवर प्रसिद्ध झाली: प्रवासासाठी तयार केलेल्या अरब बातम्या.